διαμοιρασμός

 … Κοινοτικός Θρήνος: η Επούλωση του Τραύματος | Τέμπη 28.02.2023 …

Τα φωνητικά σύνολα “SynΦωnía” και “Άδοντες εν Χαλκίδι” σε συνεργασία με την παρέα ριζίτικου “Καλοσυνάρηδες” και την πολυφωνική παρέα “Κεραντζήδες” συμμετέχουν και εκπονούν το εκπαιδευτικό-πολιτιστικό πρόγραμμα του ΕΡ.Κ.Ε.Τ. Κοινοτικός Θρήνος: η Επούλωση του Τραύματος | Τέμπη 2023, σε διδασκαλία και επιστημονική/καλλιτεχνική επιμέλεια Παρασκευής Γ. Κανελλάτου.

Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε από το ΕΡ.Κ.Ε.Τ. ως εκπαιδευτική και πολιτιστική δράση και εξετάζει τον ρόλο του κοινοτικού, αυτοσχέδιου, αφηγηματικού θρήνου ως ζωντανής πολιτισμικής πρακτικής και θεραπευτικής διαδικασίας. Με αφετηρία το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, το πρόγραμμα συνδυάζει την έρευνα, τη βιωματική μάθηση και τη δημόσια καλλιτεχνική παρουσίαση, με σκοπό να φωτίσει τη δύναμη της συλλογικής θρηνητικής φωνής απέναντι στην απώλεια.

Άξονες του προγράμματος:

  • η λειτουργία του κοινοτικού θρήνου
    Μελετάται πώς η κοινότητα, μέσα από σύγχρονες τελετουργικές ή αυθόρμητες πράξεις μνήμης και πένθους, δημιουργεί χώρους και πρακτικές συλλογικής συνοχής και συναισθηματικής υποστήριξης. Εξετάζεται η κοινωνική και πολιτισμική διάσταση του θρήνου, η διαμόρφωση κοινοτικού θρηνητικού λόγου και η μετάβαση από την ατομική απώλεια στη συλλογική αφήγηση.

  • η διαδικασία της αυτοσχέδιας αφηγηματικής ποιητικής
    Εστιάζεται στον τρόπο με τον οποίο η προφορική και αυτοσχέδια λαϊκή ποιητική δίνει φωνή στο βίωμα, μετατρέποντας το τραύμα σε αφήγηση και πολιτισμική μνήμη. Η προφορική, αυτοσχέδια, λαϊκή ποιητική προσεγγίζεται ως δυναμικό μέσο διαχείρισης της ανθρώπινης απώλειας, ως έκφραση πένθους και ως επικοινωνία με την κοινότητα.

Το πρόγραμμα διαρθρώνεται στις εξής δράσεις:

  • εργαστήρια,
    τα οποία φέρνουν σε επαφή συμμετέχοντες διαφορετικών ηλικιών και πολιτισμικών εμπειριών με τις τεχνικές, τις φόρμες, τις θεματικές, τις αφηγηματικές στρατηγικές και τους τρόπους έκφρασης της λαϊκής ποιητικής,

  • στουντιακές ηχογραφήσεις
    οι οποίες βασίζονται σε μελωδικούς σκοπούς από διαφορετικές περιοχές, μουσικά ιδιώματα και πολιτισμικές φάσεις, καταγράφοντας πώς ο αυτοσχέδιος στίχος προσαρμόζεται σε ρυθμούς, μελωδίες και ύφη, διατηρώντας τον διάλογο ανάμεσα στην παραδιδόμενη αλλά και τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση.

  • παραστασιακές παρουσιάσεις
    με στόχο την πολιτιστική προβολή και διάχυση των δράσεων του προγράμματος,

  • ευρωπαϊκή ιστορία
    για τις ημέρες Ευρωπαϊκές Ημέρες Κληρονομιάς 2025,

  • διαδικτυακός κόμβος
    με ανάρτηση των δράσεων του προγράμματος.

… το γεγονός, οι δρώντες, τα παραδοτέα …

τα παραδοτέα

τα τραγούδια…

Συνολικά έχουν δημιουργηθεί είκοσι τραγούδια (20) με αυτοσχέδιους αφηγηματικούς στίχους από τα μέλη των συνόλων, τα οποία έχουν προσαρμοστεί σε αγαπημένους τους σκοπούς. Στόχος μας είναι να ηχογραφηθούν στουντιακά και να κοινοποιηθούν με οπτικοακουστική μορφή.

ο διαδικτυακός κόμβος…

Το 2025 δημιουργήθηκε ο διαδικτυακός κόμβος του συγκεκριμένου προγράμματος, στον οποίο πρόκειται να παουσιαστούν όλες οι δράσεις και τα παραδοτέα του.

η ευρωπαϊκή ιστορία…

Τον Μάρτιο του 2025 καταθέσαμε την ιστορία μας “Community Wailing: Healing of the Trauma” στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Κληρονομιάς.

το γεγονός

Ευαγγελισμός, Κοιλάδα Τεμπών, Λάρισα, Ελλάδα, 11:18 μ.μ., 28 Φεβρουαρίου 2023

Μία τραγική σύγκρουση τρένων οδήγησε στον θάνατο με βάση τα επίσημα στοιχεία των αρχών 57 άτομα (επιβάτες και προσωπικό) και παράλληλα υπάρχει μία (1) αγνοούμενη. Τι μπορεί να μας ενώσει σε ένα τόσο μεγάλο εθνικό πένθος; Τι μπορεί να απαλύνει το συλλογικό μας τραύμα για τον βίαιο και άδικο χαμό 57 ανθρώπων; Με ποιο τρόπο μπορούμε να εκφράσουμε τον ανείπωτο πόνο μας για τον συγγενή και τον φίλο που χάσαμε; Πώς μπορεί να ακουστεί η φωνή μας ζητώντας δικαιοσύνη για τον άδικο χαμό 57 συμπολιτών μας και πολιτών μίας Ευρωπαϊκής χώρας τον 21ο αιώνα;

οι δρώντες

φωνητικό σύνολο “SynΦωnía” | φωνητικό σύνολο “Άδοντες εν Χαλκίδι” | πολυφωνική παρέα “Κεραντζήδες” | συντροφιά ριζίτικου “Καλοσυνάρηδες”

– Ποιοι είμαστε;

Άνθρωποι απλοί, πολίτες με ενσυναίσθηση, που συμμεριζόμαστε το ανείπωτο πένθος των οικογενειών που χάσανε παιδιά, αδέρφια, γονείς, φίλους, συνεργάτες.

– Τι μας ενώνει;

Η αγάπη μας για το τραγούδι και τους ποικίλους τρόπους πολιτισμικής του έκφανσης.

– Πώς συμμετέχουμε στην Τραγωδία των Τεμπών;

Με το θρηνητικό μας τραγούδι. Με τη συλλογική τραγουδιστική έκφραση του πόνου μας, συμπάσχοντας με τους συνανθρώπους μας που έχασαν με τόσο βίαιο τρόπο τους δικούς του.

– Τι εκφράζουμε;

Τη συμπαράστασή μας στον πόνο όσων απέμειναν και αγωνίζονται να βρεθούν τα αίτια της τραγωδίας. Την αγωνία μας να μην ξανα-υπάρξουν τέτοιου υψηλού βαθμού κρατικές αμέλειες και παραλείψεις.

– Τι ελπίζουμε;

Να νιώσουν οι οικογένειες που πενθούν, ότι είμαστε δίπλα τους. Να περάσουμε το μήνυμα, ότι ο θρήνος μας είναι φωνή μνήμης για τους αδικοχαμένους συμπολίτες μας.

– Τι οραματιζόμαστε;

Να μάθουμε ξανά να εκφράζουμε τραγουδιστικά και με εξωστρέφεια τον πόνο μας. Να μην διστάζουμε να αρθρώνουμε, τραγουδώντας με ευγένεια την εις βάρος μας αδικία, διεκδικώντας τα δικαιώματά μας ως Ευρωπαίοι πολίτες.

συμμετέχοντα μέλη 2023-2025:

SynΦωnía
Κλαίρη Αγγελετοπούλου
Δημήτρης Βασιούλας
Χριστίνα Βασσάλου
Ελένη Βυζούρη
Αθανασία Γαρουφαλιά
Δήμητρα Δεληγιάννη-Νιαουνάκη
Προκόπης Διαμάντης
Κική Καμαρίτη
Παρασκευή Κανελλάτου
Κλειώ Καραϊτίδου
Λαμπρινή Καραντζά
Νίκος Κατσαρός
Διονυσία Κιολεΐδη
Φώτης Μιχαλόπουλος
Ζανίν Μπάετ
Νίκος Μωραΐτης
Βάσω Ξανθάκη
Εύη Παλαιολόγου
Βάσω Παπαγεωργακοπούλου
Παναγιώτης Παπαδοκωνσταντάκης
Αλίκη Τουφεξή

Άδοντες εν Χαλκίδι
Σταματούλα Ευσταθίου
Φώφη Καρβούνη
Δήμητρα Σταμέλου-Ζαχαρή
Τζέννυ Στρατή
Βαγγελιώ Τσουκάτου

Κεραντζήδες
Γιάννης Βασιλόπουλος
Δημήτρης Βασιούλας
Χριστίνα Βασσάλου
Βάσω Δημητροπούλου
Προκόπης Διαμάντης
Παρασκευή Κανελλάτου
Νίκος Κατσαρός
Διονυσία Κιολεΐδη
Τατιάνα Κουτουματσιώτη
Ζανίν Μπάετ
Δήμητρα Σαρλά
Αλίκη Τουφεξή

Καλοσυνάρηδες
Δημήτρης Βασιούλας
Τιμολέων Γκέτσος
Προκόπης Διαμάντης
Νίκος Κατσαρός
Φώτης Μιχαλόπουλος
Νίκος Μωραΐτης
Παναγιώτης Παπαδοκωνσταντάκης

… το Album με τα θρηνητικά μας τραγούδια …

Ήταν τέλη του Φλεβάρη

στίχοι: Παρασκευή Γ. Κανελλάτου (2023.04.27) | μουσική: Κώστας Μουντάκης (Στης Γραμβούσας τ’ ακρωτήρι)

δημοσίευση: 2025.02.28 | Ως ελάχιστη κατάθεση μνήμης στο Εθνικό μας Τραύμα.

παραγωγή: Ερευνητικό Κέντρο Ελληνικού Τραγουδήματος [ΕΡ.Κ.Ε.Τ.]

Κοντά στον Ευαγγελισμό

τραγούδι: φωνητικό σύνολο “SynΦωnía”

στίχοι: Αλίκη Τουφεξή (2023.03.10) | σκοπός ριμάδων Καστελλορίζου

δημοσίευση: 2026.02.28 | Για τα τρία Έτη Μνήμης από το Εθνικό μας Τραύμα.

παραγωγή: Ερευνητικό Κέντρο Ελληνικού Τραγουδήματος [ΕΡ.Κ.Ε.Τ.]